Podgorica, (MINA) - Ustavni sud usvojio je ustavnu žalbu nevladine organizacije Mreža za afirmaciju nevladinog sektora (MANS), ocijenivši da je povrijeđeno pravo na slobodu izražavanja garantovano Evropskom konvencijom o ljudskim pravima u predmetu broja prisluškivanih osoba.

 

Navodi se da je Ustavni sud time ukinuo presudu Vrhovnog suda u sporu sa Agencijom za nacionalnu bezbjednost o broju prisluškivanih osoba (ANB).

 

“Ustavni sud je utvrdio da Upravni i Vrhovni sud nijesu ispitali da li je opravdano da se traženi podaci o broju prisluškivanih osoba označe stepenom tajnosti, niti su izvršili analizu srazmjernosti između zaštite nacionalne bezbjednosti i prava javnosti na slobodan pristup informacijama”, kaže se u saopštenju. 

 

Kako se dodaje, MANS je tražio informaciju o broju osoba koja su prisluškivane od 2018. do 2021. godine.

 

ANB je, kako se navodi, odbio taj zahtjev, navodeći da se radi o podacima označenim stepenom tajnosti “tajno”, a sudovi su takvo rješenje potvrdili.

 

“Prema stavu Upravnog i Vrhovnog suda, tražene informacije sadrže podatke bezbjednosnog karaktera od posebnog značaja za nacionalnu bezbjednost, čije bi objelodanjivanje nanijelo štetne posledice za funkcionisanje Agencije”, kazali su iz Ustavnog suda.

 

Oni su naveli da je MANS, s druge strane, naveo da su presude nejasne i nepotpune, jer ne sadrže razloge zbog čega je numerički podatak o broju prisluškivanih i praćenih lica određen stepenom tajnosti, jer se ne traže podaci o identitetu tih osoba, periodima praćenja i sadržini pribavljenih podataka.

 

Vijeće Ustavnog suda je, kako se dodaje, utvrdilo da su sudovi samo konstatovali stepen tajnosti “tajno” za tražene podatke, bez uvida u iste, odnosno da nijesu izvršili detaljnu analizu srazmjernosti između prava na nacionalnu bezbjednost i prava na slobodan pristup informacijama.

 

Navodi se da je Ustavni sud ukazao da sudovi imaju zakonsku obavezu da preispitaju da li je organ vlasti pravilno označio podatke stepenom tajnosti, kao i da im je omogućen pristup takvim podacima u postupku odlučivanja.

 

Sud je, kako se dodaje, posebno naglasio da i u oblastima koje se tiču nacionalne bezbjednosti mora postojati efektivna sudska kontrola, uključujući ocjenu opravdanosti ograničenja ljudskih prava.

 

“Ustavni sud nije uvjeren da su razlozi koje su naveli sudovi za odbijanje pristupa traženoj informaciji bili relevantni i, u datim okolnostima dovoljni”, navodi se u odluci Ustavnog suda.

 

Oni su kazali da u ponovnom postupku Vrhovni sud treba da sprovede postupak u skladu sa standardima koje je uspostavio Evropski sud za ljudska prava, što, kako se dodaje, nužno ne podrazumijeva da sud u ponovnom postupku obavezno odluči drugačije, odnosno drugačije riješi upravni spor.

(kraj) tam