Podgorica, (MINA) - Usvajanje novog Etičkog kodeksa državnih tužilaca važan korak u očuvanju i jačanju dostojanstva i ugleda tužilačke profesije u Crnoj Gore, ali reforma tužilaštva mora ići dalje, ocijenili su iz Centra za građansko obrazovanje (CGO).

 

Iz te nevladine organizacije (NVO) podsjetili su da tužilaštvo koje ne pokazuje odgovornost, ne može uživati povjerenje u društvu koje teži vladavini prava. 

 

Istovremeno, kako se dodaje, odgovornost nikada ne smije ugroziti autonomiju tužioca u konkretnom postupku. 

 

Navodi se da se ta dva principa moraju kontinuirano graditi i učvršćivati, kroz različite institucionalne mehanizme, a jedan od ključnih je uređivanje etičke odgovornosti tužilaca. 

 

“Usvajanje novog Etičkog kodeksa državnih tužilaca, početkom novembra, predstavlja važan korak u očuvanju i jačanju dostojanstva i ugleda tužilačke profesije u Crnoj Gori”, kaže se u saopštenju CGO-a.

 

Oni su naveli da će sadržina i primjena novog Etičkog kodeksa imati neposredan uticaj i na napredak u procesu pristupanja Evropskoj uniji (EU), posebno u dijelu ispunjavanja završnih mjerila iz poglavlja 23 koja se odnose na nezavisnost i odgovornost pravosuđa na svim nivoima.

 

“Iako etička odgovornost tužilaca nekad izmiče normiranju, moguće ju je analizirati i uporediti sa evropskim standardima i dobrim praksama, zbog čega CGO smatra da je ocjena novog Etičkog kodeksa od javnog interesa”, dodaje se u saopštenju.

 

U tom kontekstu, kako se navodi, CGO je pozdravio uvođenje obaveze da se tužilac neposredno obrati Komisiji za Etički kodeks kada planira angažmane van Državnog tužilaštva, a koji mogu uticati na njegov ugled ili dostojanstvo. 

 

“Za razliku od ranijeg Kodeksa, kada je tužilac o tome obavještavao svog rukovodioca, a onda rukovodilac Komisiju “ako ocijeni potrebnim”, novo rješenje je bolje jer obezbjeđuje dodatnu kontrolu i smanjuje rizik od sukoba interesa”, kaže se u saopštenju CGO-a.

 

Iz te NVO su naveli da je pozitivna i novina koja omogućava periodičnu reviziju i preispitivanje Kodeksa, posebno u kontekstu novih profesionalnih izazova i razvoja međunarodnih standarda, ali i uvođenje odredbe o političkoj neutralnosti tužilaca, koja može doprinijeti snažnijoj zaštiti njihove autonomije.

 

“CGO pozdravlja i uvođenje jasnih pravila u komunikaciji sa građanima i medijima, uključujući obavezu profesionalnog i nepristrasnog odnosa prema novinarima i medijskim kućama, posebno postupanje sa pažnjom i poštovanjem “prema svakom novinaru i medijskoj kući””, dodaje se u saopštenju. 

 

Iz CGO-a su rekli da primjena te odredbe može biti posebno zanimljiva u slučajevima selektivnog odnosa pojedinih tužioca prema medijima.

 

“Dodatno, prvi put se uvode smjernice koje se odnose na korišćenje društvenih mreža, što je usklađeno sa savremenim izazovima i međunarodnim praksama, jer se to, takođe, smatra javnom komunikacijom koja zahtijeva mjeru opreza i profesionalnost”, kaže se u saopštenju. 

 

Iz CGO-a su naveli da postoje neki djelovi Kodeksa koji bi mogli biti dopunjeni, kao i neke odredbe iz prethodnog Kodeksa koje su uklonjene bez jasnog obrazloženja. 

 

“Novi Kodeks izostavlja obavezu tužioca da kontinuirano unapređuje svoja teorijska i praktična znanja, kao i da prati sudsku praksu domaćih sudova i Evropskog suda za ljudska prava”, ukazali su iz CGO-a.

 

Oni su naveli da je nejasno i zašto je uklonjena obaveza da tužioci podstiču zapošljene na stručno usavršavanje, imajući u vidu važnost profesionalnog razvoja svih u tužilaštvu, a što su i dobre prakse država EU. 

 

Ta obaveza državnog tužioca, kako se dodaje, dobija na značaju ako se uzme obzir da savjetnici i ostali zapošljeni u tužilaštvu već prisustvuju značajno manjem broju obuka nego državni tužioci, a imaju veliki uticaj na rezultate rada tužilaštva i u budućnosti mogu postati državni tužioci.

 

“CGO sa zabrinutošću ukazuje i na problem brisanja odredbe o odnosu sa oštećenima, jer je neophodno da Kodeks propisuje obavezu posebne pažnje prema žrtvama krivičnih djela kako bi se izbjegla sekundarna viktimizacija”, kaže se u saopštenju.

 

Navodi se da dodatno brine i činjenica da se neki opisi povreda Etičkog kodeksa poklapaju sa težim disciplinskim prekršajima, što, kako se dodaje, može dovesti do nedosljedne primjene i mogućnosti izbjegavanja strožeg vida odgovornosti. 

 

“Ovo se, na primjer, odnosi na neprimjeren odnos prema učesnicima postupka, prihvatanje poklona ili korišćenje tužilačke funkcije za ostvarivanje privatnih interesa”, rekli su iz CGO-a. 

 

Prema njihovim riječima, takvo uređivanje je neadekvatno i CGO je preporučio da se preciznije opišu neke povrede Etičkog kodesa i disciplinski prekršaji kako bi se jasno razlikovali. 

 

U CGO-u smatraju da novi Etički kodeks državnih tužilaca predstavlja iskorak u pravcu jačanja odgovornosti i profesionalizma državnih tužilaca. 

 

“No, da bi se dodatno ojačao ugled tužilaštva, potrebno je razmotriti identifikovane nedostatke i ugraditi preporuke koje CGO predlaže”, kaže se u saopštenju.

 

Navodi se da je ključno osigurati dosljedan i kvalitetan rad Komisije za Etički kodeks.

 

“Jer bez primjene novih odredbi borba za odgovorno i profesionalno tužilaštvo ostaje bez suštinskog efekta”, zaključuje se u saopštenju.

(kraj) tam/sel